Summary
Highlights
Ayon kay Kara David, mahalaga ang tubig sa buhay ng tao. Labing-apat na taon na ang nakalipas, naranasan niya ang kakulangan ng inuming tubig sa Balud, Masbate, kung saan ang mga residente ay humuhukay ng butas para kumuha ng tubig, na hindi alintana ang kalinisan. Matapos maipalabas ang kanyang dokumentaryong 'Paraisong Uhaw', nag-donate ang mga manonood para magpatayo ng sampung balon sa Balud, na mayroon pa ring tubig hanggang ngayon. Ngunit, mayroon pang ibang lugar, tulad ng Zapatos Island, na nahihirapan sa problemang ito.
Ang Zapatos Island ay isang maliit na isla sa pinakadulo ng Masbate na limang buwan nang walang ulan. Dahil sa kalayuan nito, napipilitang kumuha ng tubig ang mga residente mula sa Capiz Province. Ang bawat galon ng mineral water na nagkakahalaga ng Php30 sa Roxas City ay nagiging Php70 sa isla dahil sa gastusin sa transportasyon at pagbubuhat. Si John March, isang binatilyo, ang tagabuhay ng kanilang pamilya at nagtatrabaho bilang carrier ng tubig upang kumita ng Php300, ngunit hindi niya kayang bumili ng tubig para sa kanilang pamilya.
Pagdating ng supply ng tubig sa Zapatos Island, sinasalubong ito na parang piyesta. Mapapansin si Julian, isang bata na may kapansanan at malabo ang paningin sanhi ng aksidente sa dinamita, na buong sipag na tumutulong sa pagbubuhat ng tubig. Ibinahagi ni Edelyn ang kanilang pagtitipid sa tubig, kung saan ang dalawang galon ng tubig na binili ng mga bata ay sapat lamang para sa tatlong araw. Ang tubig galing Jintotolo, na ginagamit para sa paglalaba at pagluto, ay maalat at nagiging sanhi ng pananakit ng tiyan at pagtatae. Ang mineral water ay minsan isa lamang sa isang buwan kung mabili at mayroong extra kita si John March. Dahil dito, ang mineral water ay itinuturing na ginto sa Zapatos Island.
Karamihan sa Zapatos Island ay mga malalaking bato, kaya halos walang tumutubong halaman. Sinubukan nang maghukay ng balon, ngunit maalat lamang na tubig ang lumalabas. May lumapit nang siyentipiko dati para maghukay, ngunit puro bato lang ang nahanap. Sa kasalukuyan, umaasa lamang ang mga residente sa ipinadalang tangke para sa koleksyon ng tubig-ulan, ngunit limang buwan nang walang ulan. Ayon sa mga eksperto, marumi ang tubig-ulan dahil sa mga particle at polusyon sa hangin; kailangan ito i-sanitize bago inumin. Ang kakulangan ng tubig-lupa sa isla ay dahil sa topograpiya nito – flat at puro bato, na hindi conducive sa pagkolekta ng tubig-lupa tulad ng sa mga isla na may burol at malawak na lupa.
Ipinapakita ng DENR na 5,691 isla sa Pilipinas, kasama ang Zapatos, ang may kakulangan sa tubig. Ang solusyon na iniaalok ng DENR ay ang desalination technology, na kayang palitan ang maalat na tubig sa tabang. Gumagamit ito ng filter, reverse osmosis, at post-treatment upang maging malinis at ligtas ang tubig. Ang prosesong ito ay solar-powered, na nangangahulugang hindi nangangailangan ng kuryente. Bagamat may kamahalan ito (Php6.5 milyon), umaasa ang DENR na may pribadong kumpanya ang magkakaroon ng interes na tumulong sa mga islang tulad ng Zapatos. Habang wala pa ang teknolohiya, patuloy na nagdarasal ang mga residente para sa ulan.
Bilang isang bansa na napapalibutan ng tubig, madaling balewalain ang kahalagahan nito. Lahat ng likas na yaman ay may hangganan, at kung hindi ito gagamitin nang matalino, ang mga mahihirap ang unang maapektuhan. Ang pagkakaroon ng malinis na inuming tubig ay isang karapatang pantao, hindi lamang para sa iilan. Dapat nating isipin sina Julian, John March, at ang iba pang nakatira sa maliliit na isla na may pantay na karapatan sa biyayang ito. Walang sinuman ang dapat iwanan. Ito si Kara David para sa I-Witness.