Epoka: Oświecenie (opracowanie obrazkowe)

Ramy czasowe i istota epoki00:00:00

Oświecenie w Polsce datuje się od wstąpienia na tron Stanisława Augusta Poniatowskiego do wydania ballad Mickiewicza w 1822 roku. Europa definiuje ten okres przez pryzmat racjonalizmu, edukacji i odejścia od mroków baroku.

Kluczowe pojęcia: Racjonalizm i Empiryzm00:01:20

Epoka opierała się na racjonalizmie (rozum jako narzędzie poznania) oraz empiryzmie (poznawanie świata przez doświadczenie). Pojawił się również deizm, zakładający istnienie Stwórcy, który nie ingeruje w ziemskie sprawy.

Reforma edukacji i Komisja Edukacji Narodowej00:02:49

W przeciwieństwie do barokowej edukacji pod egidą jezuitów, oświeceniowe szkolnictwo stało się świeckie. W Polsce powstała Komisja Edukacji Narodowej, kładąca fundamenty pod nowoczesny system nauczania.

Filozofia Oświecenia00:05:40

Główni myśliciele epoki to John Locke (koncepcja tabula rasa), Immanuel Kant (imperatyw kategoryczny) oraz Jean-Jacques Rousseau, którego idee wolności i równości zainspirowały późniejsze ruchy społeczne.

Sztuka i literatura: Klasycyzm i sentymentalizm00:07:42

Dominującym stylem był klasycyzm, czerpiący z antyku, oraz rokoko. Literatura stawiała na hasło 'uczyć bawiąc', rozwijając satyrę i bajki, by ostatecznie przejść w sentymentalizm, który zapowiedział romantyzm.