KPSS - AGS COĞRAFYA 2026 | Türkiye'de İç Kuvvetler - 2 konu anlatımı | Lisans-Önlisans-Ortaöğreti

Derinlik ve yüzey volkanizması kavramları açıklanır. Lav, kül ve tüf gibi terimler örneklerle (İzlanda yanardağ patlaması, Kapadokya peri bacaları) açıklanır. Krater (balık kraker kodlaması), kaldera (Nemrut Kalderası örneği) ve maar çukuru (Meke Maarı örneği) detaylandırılır.

Dik (tabakalara dik sokulma), sil (tabakalara yatay sokulma), lakolit (mantar biçiminde sokulma) ve batolit (en büyük, en derine batmış şekil, Uludağ örneği) gibi derinlik volkanizması şekilleri kodlamalarla anlatılır.

Türkiye'nin Alp-Himalaya orojenik dağ kuşağında yer aldığı hatırlatılır. Türkiye'de aktif volkan olmadığı, volkanik şekillerin Tersiyer'de oluştuğu belirtilir. Eastern Anatolian volkanik dağları (Nemrut, Süphan, Tendürek, Ağrı) ve İç Anadolu volkanik dağları (Erciyes, Karadağ, Hasan Dağı, Melendiz) kodlamalarla öğretilir. Güneydoğu Anadolu'daki Karacadağ'ın kalkan volkanı tipinde olduğu ve lav akışının bazalt taşlarına yol açtığı açıklanır. Manisa Kula volkanlarının Türkiye'nin en genç volkanik arazisi olduğu belirtilir. Türkiye'deki volkanik arazilerin genel dağılımı V harfi kodlaması ile gösterilir.

Deprem (seizma), sismograf, Richter (büyüklük) ve Mercalli (şiddet) ölçekleri arasındaki farklar açıklanır. Normal, ters ve yanal atımlı fay tipleri görsel örneklerle gösterilir. Depremin iç ve dış merkez kavramları açıklanır.

Türkiye'nin coğrafi konumu nedeniyle Avrasya, Arabistan ve Afrika levhaları arasında sıkıştığı, Anadolu levhasının her yıl 2-3 cm batıya doğru kaydığı ve bunun da fay hatlarını oluşturduğu anlatılır.

Volkanik depremler, çöküntü depremleri (karstik araziler ve madencilik alanları) ve tektonik depremlerin özellikleri açıklanır. Karstik arazilerin (kalker, jips) Türkiye'deki dağılımı harita üzerinden gösterilir.

Kuzey Anadolu Fay Hattı (Saros'tan Karlıova'ya, sağ yanal atımlı), Doğu Anadolu Fay Hattı (Karlıova'dan Hatay'a, sol yanal atımlı) ve Batı Anadolu Fay Zonunun (normal faylar) özellikleri ve şehirlerle bağlantısı açıklanır. Deprem riskinin düşük olduğu bölgeler belirtilir ve şehirlerin konumunu bilmenin önemi vurgulanır.

Türkiye'de tektonik hareketlerin genel sonuçları (genç oluşumlu, engebeli, depremler, taraçalar, denge profilinden uzak akarsular, faylanmalar, yüksek düzlükler, genç dağlar, volkanik araziler, maden çeşitliliği) açıklanır. Deprem sahalarıyla paralellik gösteren özellikler (faylar, volkanik sahalar, jeotermal kaynaklar, çöküntü ovaları/grabenler) vurgulanır.

Dersin önemli kısımları (tüf, maar, volkanik platolar, derinlik volkanizması şekilleri, volkanik dağlar, fay hatları, levhalar, deprem çeşitleri, tektonik hareketlerin sonuçları) hızlıca tekrar edilir. Eğitmen kapanış konuşmasını yaparak bir sonraki videoda motivasyon köşesi olacağını belirtir.

Erzurum-Kars-Ardahan çevresinin fisür püskürmesiyle oluşan volkanik plato olduğu vurgulanır ve obsidyen taşı örneğiyle bu arazilerin volkanik yapısı açıklanır.

Volkanizmanın iç kuvvetlerden biri olduğu vurgulanır ve çekirdekten gelen mantonun konveksiyonel akıntılarla lav akışını tetiklediği, levha sınırlarında volkanik faaliyetlere yol açtığı anlatılır.

Eğitmen, KPSS-AGS kampının 3. gününe hoş geldiniz demektedir. Kampın tekrar yöntemleri, görsel materyaller ve kodlamalarla kalıcı öğrenme sağlama amacı açıklanır.