Summary
Highlights
Ang video ay tumatalakay sa panitikan ng Pilipinas sa panahon ng aktibismo, na sumasaklaw sa huling bahagi ng dekada 60 hanggang unang bahagi ng dekada 70, bago ideklara ang batas militar noong 1972. Ang panitikan ay naging kasangkapan sa pagpapahayag ng hinaing laban sa katiwalian, pang-aapi, at kahirapan sa ilalim ng pamahalaang Marcos.
Ang panitikan sa panahong ito ay mapanuri at mapagprotesta, tumatalakay sa mga suliraning panlipunan tulad ng kahirapan at korupsyon. Ito rin ay radikal at rebolusyonaryo, na nagtataguyod ng nasyonalismo, anti-imperyalismo, anti-feudalismo, at anti-burokratang kapitalismo. Ginagamit ang wikang Filipino upang mas maunawaan ng karaniwang tao, at tanyag ang mga tula at dula na may temang protesta.
Uminit ang panahon ng aktibismo mula 1970 hanggang 1972, kung saan ang mga kabataan, lalo na mula sa UP, ang namuno sa paghingi ng pagbabago. Nakatuon ang mga rally sa imperyalismo (pagpapalawak ng impluwensya), feudalismo (suliranin sa lupa), at fasismo (diktador na pamamahala). Humantong ito sa pagdedeklara ng Martial Law noong 1972. Nakilala ang panahong ito sa 'duguang placard'.
Ang mga kabataan ay nagpahayag ng paghihimagsik sa pamamagitan ng mga placard na may pulang pintura, kaya tinawag itong panahon ng 'duguang placard'. Naging palasak din ang paggamit ng mga salitang hiram at balbal. Tinalakay ang kabulukan ng lipunan at pulitika, at ilan sa mga nangungunang manunulat ay sina Rolando Tinio, Rogelio Mangahas, Effren Abueg, at Rio Alma. Ang paksa ay karaniwang sosyalista, tumatalakay sa kawalan ng lupa, mababang sahod, at katiwalian.
Tatlo ang katangian ng mga tula: pagmamasid sa kalagayan ng bayan, pagsisiwalat sa katiwalian ng mga nanunungkulan, at tahasang paggamit ng marahas na pananalita. Ilan sa mga aklat ng tula ay 'Mga A Ng Panahon' ni Alejandro G. Perez, 'Kalikasan' ni Anesito Silvestre, at 'Sitsit sa Kuliglig' ni Rolando Tinio. Sa dula, maikling kwento, at nobela, kapansin-pansin ang pagiging mapangahas sa paksa at salitaan, gamit ang payak at makatotohanang wika. Kabilang sa mga tanyag na nobela ang 'Daluyong' ni Lazaro Francisco at 'Luha ng Buwaya' ni Amado V. Hernandez. Sa maikling kwento, 'Banyaga' ni Liwayway Arceo at 'Empeng' ni Rogelio Sikat. Naging madilim din ang bahagi ng kultura sa comics at pelikula, na nagpakita ng kahalayan.
Mahalagang pag-aralan ang panitikang ito dahil una, salamin ito ng kasaysayan at kalagayan ng lipunan. Pangalawa, nagsisilbi itong aral sa kasalukuyan tungkol sa malayang pagpapahayag at paglaban sa pang-aapi. Pangatlo, nagpapalalim ito ng kamalayang panlipunan at nagtuturo ng kritikal na pag-iisip. Pang-apat, kinikilala nito ang tapang at talino ng kabataang Pilipino. Panghuli, nagpapatuloy nito ang diwa ng paglaban para sa makabayan, makatao, at makatarungang paninindigan.