Polskie 100 lat. Odc. 11 Polityka zagraniczna II RP

Odrodzenie Polski i konferencja w Wersalu00:00:55

Polityka mocarstw zachodnich wobec Polski wynikała z ich stosunków do Niemiec i ZSRR. Po I wojnie światowej na konferencji w Wersalu budowano nowy ład europejski bez udziału Berlina i Moskwy. W Polsce zlikwidowano dualizm władzy między rządem Moraczewskiego a Komitetem Narodowym Dmowskiego, tworząc rząd Paderewskiego, co doprowadziło do uznania państwa polskiego przez Ententę.

Spory graniczne i sojusz z Francją00:01:31

W pierwsze miesiące niepodległości Polska prowadziła konflikty z większością sąsiadów, walcząc o Lwów, Wileńszczyznę i Śląsk Cieszyński. Wojna polsko-bolszewicka ustaliła ostateczne granice wschodnie. W lutym 1921 podpisano sojusz z Francją o charakterze antoniemieckim, który stał się fundamentem polskiej dyplomacji, choć Francja odrzuciła propozycje rozszerzenia go na ZSRR.

Stosunki z sąsiadami i traktat w Locarno00:05:10

W 1923 roku Król Rumunii odwiedził Polskę, umacniając sojusz obronny. Włochy jako pierwsze uznały wschodnią granicę Polski. W 1924 roku mocarstwa zachodu nawiązały stosunki z Moskwą, a traktat w Locarno w 1925 roku gwarantował granice zachodnie Europy, ale nie polsko-niemieckiej, co stworzyło podział na lepsze i gorsze granice. Polska uzyskała tylko półstały mandat w Radzie Ligi Narodów.

Zaciskający się krąg i zbliżenie z Niemcami00:08:03

Traktat berliński między Niemcami a ZSRR w 1926 roku oraz radziecko-litewski traktat ws. Wilna zwiększyły zagrożenie izolacją Polski. Francja i Wielka Brytania opuściły Renię bez gwarancji dla Polski, co skłoniło Piłsudskiego do bezpośrednich negocjacji z Berlinem. Podpisano ugody finansowe i handel, mimo konfliktu wokół Wolnego Miasta Gdańska, gdzie Polska musi była walczyć o swoje prawa do portu w Gdyni.

Polityka równych odległości i pakt z ZSRR00:11:01

W czerwcu 1932 roku Polska zdecydowała się na twardą linię w sprawie Gdańska, wysyłając niszczyciel Wicher. W lipcu 1932 roku po długich negocjacjach podpisano polsko-radziecki pakt o nieagresji. W 1933 roku do władzy w Niemczech doszedł Hitler, który nazwał_posiadanie Pomorza przez Polskę obrzydliwą niesprawiedliwością. Polska przyjęła stanowczą linię, oczekując na regulację stosunków dwustronnych.

Deklaracja polsko-niemiecka i blokada Renii00:13:50

W styczniu 1934 roku podpisano polsko-niemiecką deklarację o nieagresji, co poprawiło stosunki i zakończyło wojnę celną. W lutym 1934 roku Beck odwiedził Moskwę, przedłużając pakt o nieagresji do 1945 roku, realizując politykę równych odległości. W marcu 1936 roku Niemcy wkroczyły do zdemilitaryzowanej Renii, a Polska zadeklarowała gotowość do wypełnienia zobowiązań sojuszniczych, choć Francja nie chciała działać.

Kryzys muncheński i przygotowania do wojny00:15:47

W 1936 roku Francja udzieliła Polsce pożyczki na cele obronne. W marcu 1938 roku Hitler anektował Austrię. Wrzesień 1938 przyniósł konferencję w Monachium i rozbiór Czechosłowacji, a Polska odzyskała Zaolzie. Pod koniec października 1938 roku Niemcy zażądali włączenia Gdańska do Rzeszy i budowy eksterytorialnej łącznicy przez Pomorze, co zostało odrzucone.

Ostatnie miesiące przed wybuchem wojny00:19:00

W marcu 1939 roku Niemcy wkroczyły do Pragi, co oznaczało klęskę appeasementu i otoczenie Polski Niemcami z trzech stron. Wielka Brytania zaoferowała gwarancje niepodległości Polski, przekształcone w bilateralne gwarancje. Hitler wypowiedział deklarację o nieagresji i przygotował plan ataku. W maju 1939 roku Beck wygłosił słynne słowa o tym, że Polska nie zna pokoju za jakąkolwiek cenę, a cześć jest bezcenna.

Pakt Ribbentrop-Mołotow i wybuch II wojny światowej00:21:32

Odnowiono sojusz wojskowy z Francją, zobowiązującą się do natarcia na Zachodzie 15 dni po mobilizacji. Stalin sygnalizował Berlinowi możliwość porozumienia, co doprowadziło do podpisania paktu nieagresji między ZSRR a III Rzeszą 23 sierpnia 1939 roku z tajnym protokołem dzielącym Polskę. Dwa dni później Polska podpisała pakt Assistance z Wielką Brytanią. Hitler przełożył atak na 1 września, a 3 września Wielka Brytania i Francja wypowiedziały wojnę Niemcom, internacjonalizując walkę Polaków.