Summary
Highlights
Ang sibilisasyon ay tumutukoy sa mga pangkat ng tao na may malalaking sentro ng populasyon, monumental na arkitektura, at natatanging estilo ng sining. Mayroon silang ibinahaging estratehiya sa komunikasyon, sistema ng pamamahala, kumplikadong dibisyon ng paggawa, at mga dibisyon sa klase sa lipunan at ekonomiya.
Ang sibilisasyong Mesopotamyan, na umiral mula 3500 BC hanggang 500 BC, ay itinuturing na duyan ng mga sibilisasyon. Dito lumitaw ang mga lipunan tulad ng Sumerian, Acadians, Persian, Olympian, at Assyrian. Nagkaroon sila ng kapansin-pansing pag-unlad sa metalwork, panitikan, paghabi ng tela, irigasyon, agrikultura, gulong, at mga bangkang de-layag. Lumikha din sila ng Cuneiform text, isa sa mga pinakaunang sistema ng pagsusulat, at ng sexagesimal math system na ginagamit pa rin natin ngayon upang matukoy ang oras.
Ang sibilisasyong Indus River Valley, na umiral mula 3300 hanggang 1300 BC ay nagkaroon din ng sistema ng pagsusulat. Bagama't hindi pa ito nadidesipher, ipinapakita ng mga arkeolohikal na ebidensya ang kanilang seryosong pag-unlad sa pagpaplano ng lunsod na may mga lungsod tulad ng Mohenjo-Daro at Harappa na itinatayo sa isang grid-based na disenyo. Ang Mohenjo-Daro ay nagkaroon ng higit sa 700 freshwater na bukal at isang advanced na sistema ng drainage na nagpapanatili ng kalinisan ng lungsod.
Ang Sinaunang Sibilisasyong Ehipsyon ay lumago sa ibabang bahagi ng Ilog Nile. Ang kasaysayan nito ay nahahati sa tatlong panahon: ang Old Kingdom, Middle Kingdom, at New Kingdom. Ang Old Kingdom ay kilala sa pagtatayo ng mga piramide, tulad ng Giza. Ang Middle Kingdom ay nakilala para sa paglago ng literatura at sining. Sa New Kingdom, ang mga paraon tulad nina Akhenaten, Nefertiti, at Tutankhamun ay nagkaroon ng pangmatagalang pamana. Malaki rin ang naiambag ng mga Ehipsyon sa pagpapanatili ng oras, sa kanilang paglikha ng mga sundial at water clock, at ang paghahati ng mga araw.
Ang Sibilisasyong Mayan ay umunlad sa timog Mexico at hilagang Central America noong 1500 BC. Ang kanilang sining at arkitektura ay malalim na konektado sa kanilang mga paniniwala. Sila ay mahusay sa matematika at paghula ng mga paggalaw ng selestial, na nagbibigay-daan sa kanila na magtayo ng kumplikadong mga lungsod at templo nang walang modernong imbensyon tulad ng gulong. Inimbento nila ang konsepto ng zero at ang kanilang kalendaryo ay labis na tumpak, na may kakayahang tumpak na mahulaan ang mga solstices at eclipses. Sa kasalukuyan, mayroon pa ring 6 milyong mga Maya na nagpapanatili ng buhay sa kanilang sibilisasyon.