Summary
Highlights
Ang cellular respiration ay ang proseso ng pag-break down ng glucose para makagawa ng enerhiya (ATP) at waste products tulad ng carbon dioxide at tubig. Mayroong dalawang uri: aerobic respiration (nangangailangan ng oxygen) at anaerobic respiration (hindi nangangailangan ng oxygen). Ang aerobic respiration ay gumagawa ng 36-38 ATP at nangyayari sa cytoplasm at mitochondria, samantalang ang anaerobic respiration ay gumagawa lamang ng 2 ATP sa cytoplasm, at naglalabas ng alcohol o lactic acid.
Ang pagkakaiba sa enerhiya na kailangan para sa short-term (anaerobic) at long-term (aerobic) na aktibidad ay mahalaga. Halimbawa, ang long-distance race ay gumagamit ng aerobic respiration para sa malaking produksyon ng enerhiya, habang ang short-term wrestling match ay gumagamit ng anaerobic respiration para sa mabilis na pagsabog ng enerhiya. Ang aerobic exercises ay nangangailangan ng patuloy na oxygen supply, habang ang anaerobic ay hindi.
Ang cellular respiration ay may tatlong yugto: glycolysis, pyruvate oxidation, at oxidative phosphorylation (electron transport chain). Nagsisimula ito sa glucose (six-carbon compound) at nagtatapos sa paggawa ng carbon dioxide, tubig, at ATP, kasama ang nadh at fadh2 na mahahalagang electron carriers.
Ang glycolysis ay nangyayari sa cytoplasm, kung saan ang glucose (six-carbon) ay nagiging dalawang pyruvate (three-carbon), kasabay ng paggawa ng nadh at ATP. Pagkatapos, ang pyruvate ay pumapasok sa mitochondrial matrix para sa pyruvate oxidation, kung saan ito ay nagiging acetyl coa at naglalabas ng carbon dioxide at nadh.
Sa citric acid cycle, ang acetyl coa ay pinagsasama sa four-carbon molecule para makagawa ng citrate, na dadaan sa walong hakbang para makagawa ng ATP, nadh, fadh2, at carbon dioxide bilang waste product.
Ang nadh at fadh2 na nagawa sa mga naunang yugto ay magbibigay ng electrons sa electron transport chain. Ang mga electrons na ito ay dumadaan sa isang serye ng protein complexes, na nagdudulot ng paggalaw ng hydrogen ions sa intermembrane space. Ang pagkakaiba sa konsentrasyon ng hydrogen ions ay ginagamit ng ATP synthase para gumawa ng malaking halaga ng ATP. Sa huli, ang oxygen ang huling electron acceptor, na pinagsasama sa hydrogen para makabuo ng tubig.