Science 9: Cellular respiration and its difference from Photosynthesis (Tagalog-English Format)

Ang Krebs cycle ay nagaganap sa inner matrix ng mitochondria. Dito, ang pyruvic acid mula sa glycolysis ay nagiging acetyl CoA, na sumisira sa mga bonds nito upang magpalabas ng enerhiya. Sa prosesong ito, ay gumagawa ng 2 ATP.

Ang glycolysis ay nagaganap sa cytoplasm at hindi nangangailangan ng oxygen. Sa prosesong ito, ang isang glucose molecule ay nahahati sa dalawang pyruvic acid molecules, na naglilikha ng 2 net ATP. Ang prosessong ito ay naglalabas ng 2 molekula ng ATP.

Ang cellular respiration ay isang kumplikadong proseso kung saan inilalabas ang enerhiya sa anyo ng ATP mula sa mga molecule ng pagkain. Ito ang kabaligtaran ng photosynthesis, na nagaganap sa mga selula ng eukaryotic cells, partikular sa mitochondria.

Ang chemical equation ng cellular respiration ay C6H12O6 (glucose) + 6 O2 (oxygen) → 6 CO2 (carbon dioxide) + 6 H2O (tubig) + ATP. Ang end products ng photosynthesis ay ang raw materials ng cellular respiration at vice versa.

May tatlong pangunahing yugto ang cellular respiration: glycolysis, Krebs cycle, at electron transport chain.

Ang electron transport chain ay nagaganap sa inner membrane ng mitochondria. Ito ang proseso kung saan ang mga electrons mula sa NADH at FADH2 ay inililipat sa electron acceptors, na nagreresulta sa paggawa ng pinakamaraming ATP (32 ATP) at tubig bilang by-product. Sa kabuuan, 36 ATP ang nagawa sa lahat ng proseso.

May tinatawag ding anaerobic respiration kung saan hindi kailangan ng oxygen. Ito ay may dalawang uri: alcoholic fermentation na gumagawa ng alcohol at carbon dioxide, at lactic acid fermentation na gumagawa ng lactic acid. Ginagawa ito ng mga organismong hindi makakakuha ng sapat na oxygen.

Ang cellular respiration ay gumagawa ng ATP, carbon dioxide, at tubig. Ang photosynthesis naman ay gumagamit ng carbon dioxide at tubig upang gumawa ng glucose at oxygen. Ang photosynthesis ay nagaganap sa mga autotrophs (tulad ng mga halaman), habang ang cellular respiration ay nagaganap sa karamihan ng mga organismo upang makakuha ng enerhiya para sa pang-araw-araw na gawain.