132) İnkılaplar - 6 Bayındırlık Ve Ulaştırma - Sağlık - Tarım Alanında |Mehmet Celal ÖZYILDIZ - 2026

Bayındırlık, şehirleri ve ülkeyi yaşanılır hale getirme çabalarını ifade eder. Cumhuriyet döneminde yol, köprü, altyapı ve modern kentleşme çalışmaları hız kazanmıştır. Özellikle demiryolu yapımına büyük ağırlık verilmiş, 1927-1937 yılları arasında yaklaşık 3500 km demiryolu inşa edilmiştir. Türk Hava Kurumu (1925), Kayseri Tomtaş Uçak Motor Fabrikası (1926) ve Kabotaj Kanunu (1926) gibi önemli adımlar atılmıştır. Vecihi Hürkuş gibi sivil havacılık öncülerinin çabaları ve Türkiye'deki başarıların engellenmesi konularına değinilmiştir. Ayrıca, Haydarpaşa Limanı ve Adana-Mersin Demiryolu gibi stratejik yapılar millileştirilmiştir. 1936'da Ankara Çubuk Barajı inşa edilmiş, 1938'de Devlet Hava Yolları Genel Müdürlüğü kurulmuş ve ilk yurt dışı uçuş Atina'ya yapılmıştır. Ankara'da ilk asfalt yolun 1938'de yapıldığı ve Herman Yansen'in Ankara'nın şehir planlamasındaki rolü vurgulanmıştır.

Sağlık, devletin sosyal devlet anlayışı gereği temel görevlerinden biridir. İlk kurulan bakanlıklardan biri Sağlık Bakanlığı'dır ve başında önemli işlere imza atan Dr. Refik Saydam bulunmuştur. Milletin sağlığını korumak, bulaşıcı hastalıklarla mücadele etmek ve sağlık personeli yetiştirmek temel politikalar olmuştur. Devlet hastaneleri ve Numune hastaneleri açılmış, Kızılay hemşire okulları kurulmuştur. Umum Hıfzıssıhha Kanunu ile kolera, veba, tifo gibi birçok salgın hastalıkla mücadele edilmiştir. Hıfzıssıhha Müessesesi ve Çocuk Esirgeme Kurumu (Himaye-i Etfal) gibi kurumlar önemlidir. Ayrıca, Yeşilay (Hilal-i Ahtar) ve Kızılay (Hilal-i Ahmer) gibi kamu yararına derneklerin kuruluşu ve faaliyetleri üzerinde durulmuştur. Kızılay adının bizzat Atatürk tarafından verildiği belirtilmiştir.

Tarım alanında, köylünün vergi yükünü hafifletmek amacıyla Aşar Vergisinin kaldırılması en önemli adımdır (1925). Bu, halkçılık alanında önemli bir yenilik olmakla birlikte, bütçe açıklarına yol açmıştır. Çiftçilere kredi sağlamak için Ziraat Bankası geliştirilmiş ve 1925'te Atatürk Orman Çiftliği kurulmuştur. Çiftçilere düşük ücretle traktör dağıtımı yapılmış, Reji İdaresi (tütün tekeli) kaldırılmıştır. Tarım Kredi Kooperatifleri kurulmuş, ucuz tohum sağlanmıştır. Yüksek ziraat ve veteriner enstitüleri ile örnek çiftlikler (numune çiftlikleri) açılmıştır. Çay üretimi, Zihni Derin sayesinde 1923'lerde başlamıştır. Toprak reformu girişimleri (1929) ise tapu kayıtlarının karışıklığı ve savaşta şehit düşen erkeklerin eşlerinin topraklarının ağalar tarafından ele geçirilmesi gibi nedenlerle başarısız olmuştur.