Summary
Highlights
Video, Atatürk'ün çok partili hayata geçiş idealinin kendi döneminde gerçekleşemediğini belirterek başlar. Mustafa Kemal Atatürk'ün vefatının ardından İsmet İnönü'nün Cumhurbaşkanı olması ve 'Milli Şef' unvanını almasıyla başlayan dönemde, İkinci Dünya Savaşı'nın Türkiye üzerindeki ekonomik ve sosyal etkileri vurgulanır. Savaş sonrası Birleşmiş Milletler'e üye olma şartlarından biri olarak demokrasi ve çok partili hayatın önemi ortaya çıkar.
Türkiye'nin Birleşmiş Milletler'e tam üye olabilmek için çok partili hayata geçişin önünü açma kararıyla 22 Eylül 1945'te Nuri Demirağ öncülüğünde Milli Kalkınma Partisi kurulur. Bu süreçte CHP içinde İsmet İnönü'ye muhalif olan Celal Bayar, Adnan Menderes, Refik Koraltan ve Fuat Köprülü'nün 'Dörtlü Takrir' adlı önergeyle demokrasi taleplerini dile getirmesi, Türk siyasetinde bir dönüm noktası olur. Toprak Reformu tartışmaları sonrası bu dört isim CHP'den ayrılarak Demokrat Parti'yi kurar.
1946 seçimleri, Türkiye tarihinde ilk kez tek dereceli ve çok partili olarak yapılmasına rağmen 'açık oy, gizli sayım' ilkesi nedeniyle şaibeli olarak kayıtlara geçer. Bu seçimlerde CHP kazanır ancak Demokrat Parti de meclise girmeyi başarır. Asıl demokratikleşme adımı ise 1950 seçimlerinde atılır. 'Gizli oy, açık sayım' ilkesinin benimsenmesiyle Türkiye'nin ilk demokratik seçimi gerçekleşmiş, Demokrat Parti ezici bir üstünlükle seçimleri kazanarak 27 yıllık CHP iktidarına son vermiştir. Bu olay 'Beyaz Devrim' olarak adlandırılır.
Demokrat Parti'nin iktidara gelmesiyle Celal Bayar Cumhurbaşkanı, Adnan Menderes ise Başbakan olur. Bu dönemde Atatürk'ü Koruma Kanunu çıkarılması, Atatürk'ün naaşının Anıtkabir'e taşınması ve ezanın Arapça okunmasına izin verilmesi gibi önemli kültürel ve siyasi adımlar atılır. Türkiye, Kore Savaşı'na katılarak NATO üyeliğine kabul edilir ve Ortadoğu Teknik Üniversitesi kurulur. Ancak, Demokrat Parti iktidarı 1960 darbesiyle sona erer. Celal Bayar, Adnan Menderes ve diğer parti liderleri tutuklanarak Yassıada'da yargılanır ve idam edilir. Video, bu darbenin Türkiye siyasetine etkilerine değinir ve günümüzdeki sol ve sağ partilerin kökenlerine dair genel kültürel bilgiler sunarak dersi sonlandırır.